kat+spek

De mooiste spreekwoorden – deel 1: dieren

Het mooie van spreekwoorden is dat iedereen ze bijna dagelijks wel gebruikt. Bewust of onbewust. En het ene spreekwoord hoor je veel vaker dan het andere. Mijn moeder heeft misschien zelfs de “angst” (sorry mam) dat jongeren steeds minder spreekwoorden gaan gebruiken. Ik denk dat dat wel meevalt. Nu ik er bewust een paar weken op heb gelet, hoor ik echt iedere gesprekspartner regelmatig spreekwoorden gebruiken.

Het gaat trouwens ook regelmatig fout, vaak worden spreekwoorden door elkaar gebruikt of staat er net een verkeerd woord tussen. Dat levert grappige lijstjes op, zoals dit lijstje op Taalvoutjes.

De mooiste spreekwoorden met dieren

Er zijn ontelbaar veel spreekwoorden en die kan ik niet allemaal uitlichten. Ik vroeg daarom op Facebook en Instagram welke spreekwoorden jullie zelf vaak gebruiken of mooi vinden. Omdat ik ook heel benieuwd ben waar ze dan vandaan komen, ben ik gaan speuren en nu is hier: deel 1 van de mooiste spreekwoorden! Ik heb ervoor gekozen om er dit keer een dierenthema van te maken.

tang+varken

Dat slaat als een tang op een varken

Betekenis: dat slaat nergens op.
Oorsprong: de uitdrukking is een vervorming van een oudere uitdrukking: dat sluit als een tang om een varken. Dit betekende letterlijk: een tang past niet om een varken, je kunt hiermee geen varken oppakken. Toelichting vanuit Onze Taal: ‘Dat sluit als een x op een y’ was vroeger een vrij gebruikelijk begin van zegswijzen, die vaak ironisch waren.

aap+mouw

Nu komt de aap uit de mouw

Betekenis: als duidelijk wordt hoe iets zit, of als iemands bedoeling of karakter naar voren komt.
Oorsprong: waar het waarschijnlijk vandaan komt: met aap wordt ‘apen-aard’ bedoeld (oftewel: ‘kwajongensachtig karakter’) en met in de mouw houden ‘verbergen’. Als de aap dan uit de mouw kwam, kwam iemands ware aard naar voren. Het is een veelgebruikt spreekwoord en werd dan ook een aantal keer genoemd als favoriet of meest gebruikt.

waarheid+koe

Een waarheid als een koe

Betekenis: dat klopt helemaal, het is de waarheid.
Oorsprong: het is niet exact bekend hoe dit spreekwoord is ontstaan. Wat wordt aangenomen is dat het ontstond om aan te geven dat iets zo duidelijk aanwezig is (een koe is groot), dat je er niet omheen kunt. De waarheid is dus zo groot dat je hem niet kunt missen.

kat+spek

De kat op het spek binden

Betekenis: iemand in de verleiding brengen iets te doen wat hij niet kan weerstaan. Vaak gebruikt als het om iets “slechts”gaat.
Oorsprong: deze uitdrukking is waarschijnlijk een samensmelting van twee andere uitdrukkingen: ‘Als men de kat op het spek bindt, wil ze niet vreten’ en de kat bij het spek zetten. De eerste uitdrukking betekende: ‘je moet anderen niets opdringen, want dat werkt niet’, en de tweede ‘iemand in verleiding brengen’. En aangezien een kat de spek nooit kan weerstaan, geeft het mooi aan dat de verleiding enorm is.

olifant+porseleinkast

Als een olifant in een porseleinkast

Betekenis: iets lomp of ontactisch aanpakken waardoor er ruzie of verwarring ontstaat.
Oorsprong: vroeger hadden de meeste huishoudens een porseleinkast: gemaakt met ramen van glas, waarin oud en kostbaar porselein werd bewaard. Een olifant zou meteen al het kwetsbare porselein breken, hij is veel te groot en lomp. Dat een olifant niet eens in een porseleinkast zou passen maakt het beeld nog sterker.

Over welke spreekwoorden willen jullie de volgende keer meer lezen? 

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *